ΧΟΡΧΕ ΛΟΥΪΣ ΜΠΟΡΧΕΣ

ΧΟΡΧΕ ΛΟΥΪΣ ΜΠΟΡΧΕΣ [JORGE LUIS BORGES (1899-1986)]: Ποιητική τέχνη

Ένα ποτάμι ν’ ατενίζεις από χρόνο και νερό
και να θυμάσαι πως ο χρόνος είν’ άλλο ποτάμι,
να ξέρεις πως χανόμαστ’ όπως το ποτάμι
κι ότ’ οι μορφές περνούνε καθώς το νερό.

Να νοιώθεις πως η αγρύπνια είν’ άλλος ύπνος
που νείρεται πως δε νείρεται, κι ο θάνατος
που η σάρκα μας φοβάται – νάν’ ο θάνατος
της κάθε νύχτας π’ ονομάζετ’ ύπνος.

Να βλέπεις στην ημέραν ή στο χρόνον ένα σύμβολο
των ημερών του ανθρώπου και των χρόνων,
να μεταλλάζεις τη συντέλεια των χρόνων
σε μουσική, σε μύθο και σε σύμβολο.

Να βλέπεις μες στο θάνατο τον ύπνο και στη δύση
ένα χρυσό θλιμένο, τέτοια είναι κ’ η ποίηση
που είναι φτωχή κι αθάνατη. Ναι, κ’ η ποίηση
καθώς η αυγή επιστρέφει, κι ως η δύση.

Κάποτε προς τις βραδυνές ώρες κάποια μορφή
από το βάθος μας κοιτάζει ενός καθρέφτη,
Ωσάν αυτόν η τέχνη πρέπει νάναι τον καθρέφτη
που μας αποκαλύπτει την ίδια μας μορφή.

Λένε πως ο Οδυσσέας, κορεσμένος απ’ τα θαύματα,
από έρωτα έκλαψε ξεκρίνοντας την Ιθάκη
πράσινη, ταπεινή. Κι’ η τέχνη ’ναι κι αυτή μια Ιθάκη
από πράσινη αιωνιότητα κι όχι θαύματα.

Είν’ ακριβώς καθώς τ’ ατέρμονο ποτάμι
που μένει και περνά, κάτοπτρον απ’ τον ίδιο
άστατο εκείνο Ηράκλειτο, που και ίδιο
κι άλλον τον ξέρουμε, καθώς τ’ ατέρμονο ποτάμι.

Μετάφραση από τα ισπανικά: Άγγελος Παρθένης

ΧΟΡΧΕ ΛΟΥΪΣ ΜΠΟΡΧΕΣ [JORGE LUIS BORGES (1899-1986)]: Στη γερμανική γλώσσα

Μοίρα μου υπήρξε η γλώσσα η ισπανική
ο ορείχαλκος του Φρανσίσκο ντε Κεβέδο
ωστόσο, μες στην αργή νύχτα, άλλες γλώσσες,
πιο οικείες μού μιλούν τη μουσική τους.
Κάποιες μού δόθηκαν μες απ’ το ίδιο μου το αίμα –
ω οι φωνές του Σαίξπηρ και της Βίβλου!
Άλλες πάλι η τύχη μού τις έχει δώσει,
η σύμπτωση που είναι τόσο απατηλή,
ωστόσο εσύ, γλώσσα γλυκιά της Γερμανίας,
ήσουν δική μου επιλογή και ανακάλυψη.
Μέσα από αγρύπνιες της γραμματικής σου,
τη ζούγκλα των κλίσεων και των πτώσεων,
του λεξικού που τίποτα δε βεβαιώνει,
τις αποχρώσεις που διαφεύγουν, έτσι μού δόθηκες.
Κάποτε είπα: οι νύχτες μου είναι γεμάτες
από Βιργίλιο· μα θα μπορούσα να ’χα πει
κι από τον Χαίντερλιν ή τον Άγγελο Σιλέσιο.
Ο Χάινε μού ’δωσε τα ψηλά του αηδόνια,
ο Γκαίτε τη μοίρα ενός έρωτα που ήρθε αργά,
που είναι ταυτόχρονα επιεικής και αργυρώνητος·
ο Κέλλερ, το ρόδο που κανείς αφήνει
πάνω στο χέρι ενός νεκρού στη μάχη, όπου δεν ξέρει
αν πορφυρό ή λευκό το χρώμα του είναι.
Συ, γλώσσα εσύ γερμανική, είσαι το μεγαλείο
των έργων σου: η σφιχταγκαλιασμένη αγάπη
των σύνθετων φωνών, των φωνηέντων
που ανοίγουν, και των ήχων που επιτρέπουν
να ξαναφτιάξεις το εξάμετρο εκείνο των Ελλήνων
μαζί με ρόχθους των δασών μέσα στη νύχτα.
Σ’ είχα δική μου μια φορά. Τώρα, στο τέρμα
τόσων ετών σπαταλημένων, να που νοιώθω
πως μου ’φυγες μακριά, ίδια όπως
μού ’χει ξεφύγει η άλγεβρα ή το φεγγάρι.

Μετάφραση: Θ. Δ. Φραγκόπουλος

ΧΟΡΧΕ ΛΟΥΪΣ ΜΠΟΡΧΕΣ [JORGE LUIS BORGES (1899-1986)]: Ο αυτόχειρας

Δε θα μείνει στη νύχτα ούτ’ έν’ αστέρι.
Δε θα μείνει η νύχτα.
Θα πεθάνω και μαζί μου όλο
τ’ ανυπόφορο σύμπαν.
Θα σβήσω τις πυραμίδες, τα μετάλλια,
τις ηπείρους και τα πρόσωπα.
Θα σβήσω το θησαύρισμα του παρελθόντος.
Θα κάνω σκόνη την ιστορία, σκόνη τη σκόνη.
Κοιτάζω τώρα το στερνό ηλιοβασίλεμα.
Ακούω το στερνό πουλί.
Κληροδοτώ το τίποτα σε κανέναν.

Μετάφραση: Αργύρης Χιόνης

ΧΟΡΧΕ ΛΟΥΪΣ ΜΠΟΡΧΕΣ [JORGE LUIS BORGES (1899-1986)]: Ελληνική μουσική

Όσο διαρκεί αυτή η μουσική,
θα είμαστε άξιοι του έρωτα της Ελένης της Τροίας.
Όσο διαρκεί αυτή η μουσική,
θα είμαστε άξιοι να έχουμε πεθάνει στα Άρβηλα.
Όσο διαρκεί αυτή η μουσική,
θα πιστεύουμε στην ελευθερία εκλογής,
αυτή την ψευδαίσθηση κάθε στιγμής.
Όσο διαρκεί αυτή η μουσική,
θα είμαστε ο λόγος και το σπαθί.
Όσο διαρκεί αυτή η μουσική,
θα είμαστε άξιοι του κρύσταλου και του μαονιού,
του χιονιού και του μαρμάρου.
Όσο διαρκεί αυτή η μουσική,
θα είμαστε άξιοι των κοινών πραγμάτων,
που τώρα δεν είναι κοινά.
Όσο διαρκεί αυτή η μουσική,
θα είμαστε σαΐτα στον αέρα.
Όσο διαρκεί αυτή η μουσική,
θα πιστεύουμε στο έλεος του λύκου
και στη δικαιοσύνη των δικαίων.
Όσο διαρκεί αυτή η μουσική,
θα αξίζουμε τη μεγάλη σου φωνή Walt Whitman.
Όσο διαρκεί αυτή η μουσική,
θα αξίζουμε να έχουμε δει, από μια κορυφή,
τη γη της επαγγελίας.

Μετάφραση: M. Castillo Didier

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under ΧΟΡΧΕ ΛΟΥΪΣ ΜΠΟΡΧΕΣ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s